Predsjednik Senata Drzavne revizorske institucije (DRI) Milan Dabovic u intervjuu za “Vijesti” kazao je da ocekuje od Skupstine da ima pozitivan odnos prema predlozima koje su dostavili u vezi s izmjenama Zakona o finansiranju politickih partija, a vjeruje i da ce kroz izmjene tog zakona rijesiti problem koji se ima sa Agencijom za sprecavanje korupcije (ASK).

Sustina spora izmedu dvije institucije odnosi se na razlicito tumacenje primjene Zakona o finansiranju politickih partija zbog cega je vise njih dobilo negativno misljenje od DRI. Vrhovna revizija smatra da partije mogu novac za izbore da koriste samo sa jednog, izbornog racuna, dok su iz ASK tvrdili drugacije.
Dabovic je kazao da je DRI, sto se tice revizije garancija drzave za Kombinat aluminijuma, sve uradila, a da je ostalo posao tuzilastva.

Drzavna revizorska institucija je Skupstini dostavila predlog za usaglasenost propisa o finansiranju partija. Da li imate informacije da Odbor za izborno zakonodavstvo razmatra i predloge DRI?

DRI je dostavio Skupstini predloge za izmjenu Zakona o finansiranju politickih subjekata i izbornih kampanja. Nasi predstavnici su bili pozvani i prisustvovali su do sada na tri sastanka Radne grupe 5 Odbora za sveobuhvatnu reformu izbornog i drugog zakonodavstva. Predlozi su uzeti u razmatranje i nadamo se da ce Skupstina imati pozitivan odnos i razumijevanje u vezi s tim.

Izvjestaji o reviziji finansijskih izvjestaja partija i dalje su u koliziji sa stavom Agencije za sprecavanje korupcije. Gdje je rjesenje tog problema?

Reviziju godisnjih konsolidovanih izvjestaja partija vrsimo u skladu sa Zakonom o DRI, Zakonom o finansiranju politickih subjekata i izbornih kampanja, podzakonskim aktima i medunarodnim racunovodstvenim standardima. Postojece zakonsko rjesenje definise pripadajuci iznos novca i iznos troskova koji se moze ostvariti u konkretnoj izbornoj kampanji. Vjerujemo da ce se kolizija sa stavom Agencije za sprecavanje korupcije rijesiti kroz izmjenu Zakona o finansiranju politickih subjekata i izbornih kampanja.

Kako ocjenjujete to sto Tuzilastvo sedam godina izvida predmet za izdate garancije KAP-u, a gdje je DRI utvrdila da je drzavni budzet pretrpio veliku materijalnu stetu?

DRI je, shodno zakljucku Skupstine, predala kompletnu dokumentaciju u vezi sa tom revizijom Vrhovnom drzavnom tuzilastvu i na taj nacin smo u potpunosti realizovali zakljucke zakonodavnog organa. Dalje aktivnosti na ovom predmetu su iskljucivo u nadleznosti Vrhovnog drzavnog tuzilastva.

Da li se DRI interesovao sta je tuzilastvo uradilo po predmetima koji su formirani na osnovu negativnih izvjestaja vrhovne revizije, kakvi su rezultati i imate li informacije da bi neki od tih slucajeva mogao rezultirati podnosenjem opzuznice?

DRI, na predlog nadleznog kolegijuma za reviziju, dostavila je izvjestaje sa negativnim misljenjem Tuzilastvu, u skladu sa clanom 23 Zakona o DRI i Protokola o saradnji sa Vrhovnim drzavnim tuzilastvom. U saznanju smo da povodom sedam izvjestaja ne postoji osnova za pokretanje krivicnog postupka, kod jedne revizije angazovani sudski vjestak nije okoncao rad na izradi strucnog nalaza i misljenja, dok je kod dvije revizije Tuzilastvo podnijelo zahtjev za pokretanje prekrsajnog postupka. U fazi izvidaja su predmeti formirani na osnovu tri revizije, dok je na osnovu jedne kontrolne revizije formirano vise predmeta u vezi sa poslovanjem predmetnog subjekta. Isto tako, na zahtjev Tuzilastva dostavljeni su izvjestaji o reviziji za 2016. godinu za tri politicke partije i tokom 2017. godine proslijedili smo jos jednu reviziju.

Evropska komisija je u posljednjem izvjestaju dala negativne ocjene na rad Skupstine Crne Gore kada je u pitanju bavljenje izvjestajima DRI. Da li je protokol o saradnji koji je DRI potpisalo sa Skupstinom prosle godine mrtvo slovo na papiru?

EK je u Izvjestaju za Crnu Goru za 2019. pozitivno ocijenila rad DRI i narocito istakla rezultate ostvarene na realizaciji Strateskog plana razvoja, poboljsanju kvaliteta revizija i uticaja revizorskog rada. DRI ispunjava svoje zakonske obaveze i blagovremeno izvjestava Skupsinu i javnost o nalazima revizije shodno medunarodnim revizorskim standardima. Potpisivanjem Protokola o saradnji sa Skupstinom potvrduje se spremnost DRI i parlamenta da se dodatno osnazi dosadasnja saradnja s ciljem jacanja mehanizma kontrole izvrsenja preporuka. U dosadasnjem periodu, Skupstina je davala punu podrsku radu Institucije, medutim svjesni smo cinjenice da je potrebno uloziti dodatne napore na daljoj konkretizaciji aktivnosti definisanih Protokolom. S tim u vezi, kao jedan od prioriteta za naredni period je da Skupstina blagovremeno pracenje realizacije preporuka datih u izvjestajima o reviziji od strane Skupstine i nadleznih skupstinskih odbora. DRI i Skupstina ce, kroz primjenu Protokola o saradnji, kao i kroz realizaciju buducih aktivnosti na polju razvoja Smjernica za pracenje revizorskih preporuka i Registra preporuka DRI osigurati postojanje efikasnog sistema za pracenje sprovodenja preporuka, kao i ispunjavanje obaveza iz pregovarackog postupka.

Da li Zakon o budzetu i fiskalnoj odgovornosti treba da sadrzi jasnu odgovornost ministra finansija i drugih funkcionera u slucaju krsenja i nezakonitog trosenja novca?

Opsta odgovornost za izvrsenje budzeta i odgovornost za planiranje i izvrsenje budzeta propisane su clanom 39 i 40 Zakona o budzetu i fiskalnoj odgovornosti. Opstu odgovornost za izvrsenje budzeta snosi ministar finansija, dok odgovornost za zakonito koriscenje novca snosi budzetski izvrsilac. Isto tako tim zakonom su predvidene kazne za krsenje odredaba koje su u vezi sa osnovnim sistemskim ogranicenjima u vezi s upotrebom i koriscenjem javnih sredstava. Svjesni smo da jedan broj gresaka ima sistemsku prirodu i prevashodno prejudicira politicku odgovornost, dok drugi dio nosi personalnu odgovornost jasno preciziranu u Zakonom o budzetu i fiskalnoj odgovornosti. Licno mislim da zakonski okvir daje dovoljno utemeljenja za dalje jacanje fiskalne discipline i da je DRI u dijelu svoje nadleznosti ispunila zakonom utvrdene obaveze. Odgovornost za postupanje po nasim nalazima treba razmatrati u kontekstu odnosa nadleznosti DRI i nadleznosti drugih institucija koje imaju znacajniju ulogu u sankcionisanju, nedozvoljenih radnji i usaglasavanja politicke odgovornosti u dijelu donosenja i realizacije strateskih odluka.

DRI je utvrdila velika odstupanja od planova koje je Vlada zacrtala u fiskalnoj strategiji. Da ste na poziciji ministra finansija, gdje biste pronasli novac za punjenje budzeta, a da to ne bude na teret gradana sto je Vlada dominantno uradila?

Sa ekspertima SIGMA detaljno smo analizirala Zakon o budzetu i fiskalnoj odgovornosti u dijelu koji se odnosi na poglavlje ” fiskalna politika i odgovornost”. U skladu sa zakonskim rjesenjem, identifikovani su dinamicki (stopa rasta limita potrosnje za tekuci budzet, budzet fondova, kapitlani i budzetsku rezervu) i staticki indikatori (deficit i javni dug) koje smo bili u obavezi da pratimo kroz odgovarajuce revizorske izvjestaje. Realizacija dinamickih indikatora imala je za cilj poboljsanje fiskalnih performansi utvrdenih limitima kroz staticke indikatore, kao sto su nivo javnog duga koji ne moze biti veci od 60 odsto BDP -a i nivo gotovinkog deficita koji ne moze biti veci od tri odosto BDP-a bru po trzisnim cijenama. Cinjenica da vec u duzem vremenskom periodu DRI konstatuje da staticki indikatori nijesu realizovani i da dinamicki indikatori pokazuju znacajno bolje rezultate, navodi na zakljucak da je neophodno preispitati postojece zakonsko rjesenje i obezbjediti bolju funkcionalnu vezu izmedu dinamickih i statickih indikatora. Isto tako, Vlada svoju strategiju utvrduje na pocetku mandata, tako da su odstupanja od pocetne strategije sasvim ocekivana uvazavajuci protok vremena, ekonomski ambijent i uslove u kojima se realizuju utvrdeni ciljevi.

Milan Dabovic
Dabovic(Foto: Luka Zekovic)

Finansiranje budzeta namijenjeno tekucoj i kapitalnoj potrosnji moguce je obezbijediti na tri nacina i to kroz fiskalna zahvatanja, zaduzivanjem i prodajom imovine. Ne postoji drugi izvor koji bi se mogao koristiti za finansiranje javnih rashoda. Ako detaljnije analiziramo izvore finansiranja javne potrosnje, mozemo vidjeti da svi izvori padaju na teret gradana – fiskaliteti opterecuju tekuce prihode i imovinu poreskih obveznika, zaduzivanje opterecuje buduce generacije poreskih obveznika i prodaja imovine opterecuje kumuliranu stednju gradana iz prethodnog perioda. Svaki od izvora kojim se finansira javna potrosnja ima svoje prednosti i nedostatke. Generalno smatram da se mozemo zaduzivati za imovinu koja ce se otplacivati u buducnosti samo ako povecavamo imovinu drzave i ekonomske koristi buducim generacijama. Presjecanjem bilansa budzetskog rezultata moze se konstatovati da je gotovinski deficit u Crnoj Gori manji od iznosa kapitalnih izdataka, tako da je zadovoljeno pravilo kojim se uspostavlja ravnoteza izmedu deficita i uvecanja imovine.

Fali prostora za novi revizorski kadar

Dabovic je, u odgovoru na pitanje kako ocjenjuju poziciju DRI u sistemu i da li bi tu nesto trebalo mijenjati, kazao da se u izvjestaju EK ukazuje da se suocavaju sa izazovima institucionalnog kapaciteta.

“U Izvjestaju EK za 2019. godinu, pregovarackom poglavlju 32 – Finansijska kontrola se ukazuje da se DRI dalje suocava sa izazovima institucionalnih kapaciteta. S tim u vezi, smatram da je neophodno ubrzati aktivnosti u dijelu javnih radova na obezbjedenju adekvatnog poslovnog prostora za rad institucije”, ocijenio je Dabovic.

Podsjeca da se novac za rad institucije obezbjeduje u budzetu, pri cemu nacrt dostavlja Senat DRI Odboru za ekonomiju koji utvrduje budzet i dostavlja ga Vladi.

“Vlada, ako u predlogu godisnjeg zakona o budzetu izvrsi izmjene iz nacrta mora Skupstini dostaviti pisano obrazlozenje. Na ovaj nacin, proces utvrdivanja budzeta DRI je dobro pozicioniran u finansijskom sistemu i do sada nijesmo imali poteskoca u obezbjedivanju neophodnog novca za realizaciju godisnjih programskih aktivnosti. Poslovni prostor je za sada jedini ogranicavajuci faktor, koji utice na prijem novog revizorskog kadra i dalji razvoj institucije” kazao je Dabovic.

Upozoravaju godinama i na troskove za sudske sporove

Dabovic je kazao da u reviziji zavrsnog racuna budzeta obezbjeduju kontinuirani statisticki pregled nepravilnosti koje su finansijskom revizijom utvrdene za konkretnu fiskalnu godinu.

“Najveca odstupanja ustanovljena su kod izdataka, koji su pretezno diskrecionog karaktera i odnose se na rashode za usluge, kamate, transfere institucijama, pojedincima nevladinom i javnom sektoru i otplatu obaveza iz prethodnog perioda. Na strani izvora finansiranja uocavaju se cesta odstupanja kod prihoda koji se odnose na prihode evidentirane na stavci “ostali prihodi”. Revizijom konstatovane korekcije, imale su svoje posljedice na iskazani rezultat budzeta i odredene korekcije gotovine koje su naznacene po godinama od 2014. do 2018. godine”, kazao je Dabovic.

Dabovic istice da se revizijom pravilnosti duzi vremenski period konstatuju nepravilnosti u vezi sa prekoracenjima budzeta uzrokovanim sudskim presudama i prekoracenjima u vezi sa kupovinom hartija od vrijednosti Investiciono razvojnog fonda, koja nijesu planirana godisnjim zakonima o budzetu drzave.

“Isto tako u obrazlozenju Predloga zakona o zavrsnom racunu budzeta Crne Gore, vec duzi period, ne postoji adekvatno obrazlozenje za dio drzavnih depozita, koji su otvoreni uz saglasnost Ministarstva finansija, a nijesu sastavni dio konsolidovanog racuna drzavnog trezora. Prethodna godina bice svakako prepoznatljiva po isplacenim transferima i korekcijama budzetskog rezultata. Pored cinjenice da se fiskalna disciplina znacajno poboljsava, moze se konstatovati da jos postoji rizik od materijalno znacajnih nepravilnosti kod iskazivanja budzetskog rezultata i uskladenosti izvrsenja budzeta sa Zakonom o budzetu i fiskalnoj odgovornosti”, kazao je Dabovic.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Tunel Sozina opslužio 2,75 miliona vozila
    on 07/09/2024 at 16:24

    Tunel Sozina je od početka godine opslužio skoro 2,75 miliona vozila.

  • Ove godine preko 9.000 novozaposlenih
    on 07/09/2024 at 16:17

    U Crnoj Gori je na kraju avgusta bilo 32,6 hiljada nezaposlenih, tri odsto manje nego u julu, pokazuju podaci Zavoda za zapošljavanje (ZZZ).

  • Ubrzati izgradnju gasovoda kroz Crnu Goru
    on 07/09/2024 at 10:09

    Crna Gora i Italija su kroz istoriju snažno povezane, susjedski odnosi su na visokom nivou, međutim uvijek ima prostora da se ekonomska saradnja poboljša, a naš zajednički zadatak je da na tome radimo, stvarajući konekcije sa poslovnom zajednicom i investitorima, konstatovano je prilikom susreta ministra rudarstva, nafte i gasa Admira Šahmanovića i Andreine Marsela, ambasadorke Italije u Crnoj Gori.

  • Krvavac: Plate i penzije veće, cijene niže
    on 07/09/2024 at 09:11

    Implementacijom programa ES2 i limitiranjem cijena u trgovinama stvorili smo pretpostavke da građani imaju na raspolaganju veće plate i penzije i niže cijene, čime se unapređuje njihova kupovna moć, a čemu već svjedočimo kroz niže cijene preko 1000 artikala u marketima, poručio je član predsjedništva Pokreta Evropa sad Branko Krvavac.

  • Namirnice značajno pojeftinile
    on 07/09/2024 at 08:47

    Kilogram domaćeg sira pojeftinio je za oko 32 centa, litar jogurta za 30 centi, litar trajnog mlijeka u tetrapaku i svježeg mlijeka za 10 centi, stoni margarin je jeftiniji za 27 centi, kokošija pašteta za 33 centa, kilogram krompira za 10 centi, pasulja za 31 cent, tegla džema za oko 12 centi, pakovanje dječjih pelena od 40 komanda za 70 centi, abrazivno sredstvo sa čišćenje za 17 centi...

  • Od nagradnih i igara na sreću prihodovali 18 miliona eura
    on 07/09/2024 at 06:17

    Crna Gora je od nagradnih i igara na sreću u prvih sedam mjeseci po osnovu koncesionih naknada zaradila oko 18 miliona eura, što je preko 80 odsto veći prihod nego u istom periodu prošle godine. Samo u julu je prihodovala tri miliona i dvije stotine hiljada eura, kaže za Radio Crne Gore direktor Uprave za igre na sreću Spasoje Papić.

  • Parlament usvojio Evropu sad 2, srećna veća primanja svim građanima
    on 06/09/2024 at 22:16

    Premijer Milojko Spajić oglasio se na mrezi X nakon današnjeg glasanja u Parlamentu.

  • "Od oktobra veće sve plate, od januara penzije"
    on 06/09/2024 at 21:17

    Skupština Crne Gore je na večerašnjoj sjednici usvojila sve zakone potrebne za sprovođenje programa Evropa Sad! 2 po kome će od oktobra 2024. biti uvećane sve plate, a od januara 2025. i sve penzije", saopšteno je iz Pokreta Evropa sad.

  • Drobnjak: Penzije mogu biti samo veće; Vuković: U strategiji nije ono što je prethodno obećano
    on 06/09/2024 at 19:33

    Direktor Fonda PIO Vladimir Drobnjak kazao je da će penzije biti sigurne i da neće doći do njihovog smanjenja već da mogu biti samo veće. Miloš Vuković iz Fidelity consulting je istakao da ono što je navedeno u Fiskalnoj stategiji nije ono što je obećano građanima.

  • Građani različito o akciji, analitičari upozoravaju na kratkoročnost rješenja
    on 06/09/2024 at 18:51

    Počela je akcija "Limitirane cijene", u okviru koje je obuhvaćen 71 proizvod i više od 1.000 artikala. Građani različito gledaju na akciju, a naša ekipa posjetila je jedan od marketa i provjerila ima li razlike u cijenama. Istraživali smo i kakvi su dugoročni efekti ove akcije.